مطالب مرتبط
روشهای مشخصه یابی نانوذرات اغلب شامل اندازه، شکل، ساختار سطحی (یا بافت) و شیمی سطح هستند، ولی محدود به این موارد نمیشوند. این اندازه گیریها همراه با اطلاعات فازی، مانند فاز بلوری، ریخت شناسی ماده را تشکیل میدهند. میکروسکوپی الکترونی عبوری به عنوان یک ابزار استاندارد برای اندازه گیری نانومقیاس، اشکال دوبعدی از تصاویر ذرات را ارائه میکند. گردش کار کلی اندازه گیری توزیع اندازه و شکل ذرات در نانومقیاس شامل آماده سازی نمونه و فاکتورهای دستگاهی، تصویرگیری، آنالیز ذرات، آنالیز دادهها و گزارش دهی است.
سه نوع توصیفگر برای اندازه و شکل در نظر گرفته میشوند. توصیفگرهای اندازه آنهایی هستند که به وسیله اندازه گیریهای خطی و سطحی تعیین میشوند. توصیفگرهای شکل شامل توصیفگرهای کشیدگی مانند نسبت دو توصیفگر طول و توصیفگر زبری میشوند که نشان دهنده بی نظمیهای سطحی نانوذرات است.
پروتکل میکروسکوپی الکترونی عبوری، بر آنالیز کمی و کیفی کیفیت دادهها توسط کاربر تأکید دارد. روشهای دیداری سازی دادهها (مانند انحراف باقیمانده و نمودارهای چندك) و همبستگیهای دادهها (همچون جفتهای توصیفگرهای شکل و اندازه یا آنالیز فرکتال)، میتوانند شیوههای مکملی را برای ارزشیابی و متمایز کردن نمونههای آزمون ارائه کند. در مجموع سنجههای کیفی و کمی به همراه ابزارهای دیداری سازی و همبستگی به کاربران کمک میکند که پروتکلها را متناسب با اهداف کیفی و کمی آنها تنظیم کنند.
نود و هشتمین اجلاسیه کمیته ملی استانداردهای فناوری نانو در روز دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ به صورت مجازی برگزار شد و استاندارد «فناوری نانو – اندازه گیری توزیعهای اندازه و شکل ذرات به وسیله میکروسکوپی الکترونی عبوری» تصویب و آماده انتشار گردید.
این استاندارد، چگونگی اندازه گیری و آنالیز تصاویر گرفته شده به وسیله میکروسکوپ الکترونی، برای دستیابی به توزیعهای اندازه و شکل در نانومقیاس را مشخص میکند. این استاندارد روی دو ویژگی ریختشناسی و توزیعهای اندازه و شکل، برای نانواشیاء گسسته، کلوخهای و انبوهیده تمرکز دارد.
این استاندارد ملی با مشارکت متخصصانی از دانشگاهها و پژوهشگاهها و کارشناسان ستاد توسعه فناوری نانو تدوین گردید. منبع مورد استفاده برای تدوین آن، استاندارد بین المللی ISO ۲۱۳۶۳ میباشد که در سال ۲۰۲۰ توسط سازمان بین المللی استاندارد (ایزو) منتشر گردیده است.